Mẹo sử dụng phần mềm, ứng dụng và thiết bị đúng cách có thể tạo khác biệt lớn cho những ai thường xuyên thức khuya. Chúng tôi đã tư vấn hạ tầng CNTT cho khá nhiều văn phòng và nhận ra một điểm chung. Nhiều người vẫn giữ nguyên thiết lập ban ngày trên máy tính và điện thoại, kể cả khi trời đã tối muộn.
Lúc đó cơ thể đã chuyển sang nhịp nghỉ. Thế nhưng thiết bị vẫn phát sáng và phát tín hiệu như buổi trưa. Bài viết này chia sẻ những điều chỉnh nhỏ nhưng thực tế. Bạn có thể hoàn thành công việc mà vẫn giữ được sức khỏe.
Có ba yếu tố cần cấu hình lại khi màn đêm buông xuống. Đó là ánh sáng, thời gian và không gian làm việc. Chỉ cần chỉnh vài thiết lập, cảm giác mỏi mắt, đau vai hay khó ngủ sau ca đêm sẽ giảm rõ rệt. Bạn không cần mua thêm thiết bị đắt tiền. Điều quan trọng là hiểu vì sao từng yếu tố ảnh hưởng đến mình.
Ánh sáng màn hình âm thầm bào mòn đôi mắt
Màn hình phát ra lượng ánh sáng xanh khá lớn. Loại ánh sáng này ức chế melatonin, hormone giúp cơ thể nhận biết đã đến giờ ngủ. Ban ngày điều đó không gây vấn đề gì.
Nhưng ban đêm, nó lại khiến nhiều người buồn ngủ mà vẫn khó chợp mắt sau khi tắt máy. Trong bóng tối, đồng tử phải điều tiết liên tục để nhìn rõ nội dung trên màn hình sáng. Nếu nhìn quá sáng trong nhiều giờ liền, mắt sẽ khô và mỏi nhanh hơn bình thường.
Cách xử lý đơn giản nhất là bật Night Light trên Windows hoặc Night Shift trên macOS. Hai tính năng này chuyển tông màn hình từ xanh lạnh sang vàng ấm. Chúng tôi khuyên bạn đặt chế độ tự động theo giờ hoàng hôn tại khu vực mình sinh sống. Đừng bật thủ công mỗi tối, vì rất dễ quên.
Nếu bộ lọc mặc định chưa đủ dịu, f.lux là phần mềm đáng thử. Ứng dụng này dựa trên vị trí địa lý và thời gian thực để giảm độ sáng từ từ. Nhờ vậy mắt gần như không nhận ra sự thay đổi.
Khoảng cách ngồi và cỡ chữ hiển thị cũng quan trọng không kém ánh sáng. Bạn nên ngồi cách màn hình khoảng một cánh tay. Đồng thời hãy tăng tỷ lệ hiển thị trong cài đặt hệ thống lên mức thoải mái. Đừng nheo mắt đọc chữ nhỏ mỗi đêm, vì điều đó làm căng cơ quanh mắt và khiến đầu nặng hơn sau vài giờ.
Một ca trực đêm khiến cả đội ngũ nhìn lại cách làm việc
Có lần, một kỹ thuật viên trong nhóm chúng tôi ngồi từ chín giờ tối đến ba giờ sáng để xử lý sự cố hạ tầng cho khách hàng. Bạn ấy quên hẳn thời gian. Đến khi nhận ra mình đã ngồi liên tục sáu tiếng, lưng đã đau và mắt mờ đi thấy rõ.
Sau chuyện đó, cả nhóm quyết định thiết lập lại quy tắc sử dụng phần mềm quản lý thời gian cho các ca làm đêm. Chúng tôi bắt đầu dùng ứng dụng Pomodoro để chia ca thành từng chu kỳ hai mươi lăm phút. Giữa các chu kỳ là khoảng nghỉ ngắn để đứng dậy, vươn vai hoặc uống nước.
Điều thú vị là phần mềm nhắc nhở lại hiệu quả hơn nhiều so với việc tự nhủ “lát nữa nghỉ”. Song song đó, chế độ tập trung trên điện thoại và máy tính giúp ẩn bớt ứng dụng mạng xã hội trong giờ làm. Dòng suy nghĩ nhờ vậy ít bị đứt quãng bởi những thông báo bất chợt.
Nếu bạn tò mò cách công nghệ len vào từng khâu trong doanh nghiệp, có thể đọc thêm bài về tích hợp AI vào phần mềm để tối ưu vận hành. Nguyên lý cắt giảm thao tác thủ công trong đó cũng áp dụng được cho thói quen làm việc đêm của mỗi người.
Thiết bị ngoại vi và không gian quanh bạn
Phần mềm chỉ giải quyết được một nửa câu chuyện. Nửa còn lại nằm ở thiết bị vật lý quanh bạn mỗi tối. Chuột và bàn phím công thái học là khoản đầu tư chúng tôi thường khuyên những người hay làm việc khuya nên cân nhắc sớm.
Ban đêm, cơ thể thường phản xạ chậm hơn và dễ giữ sai tư thế. Về lâu dài, thiết kế có tựa cổ tay giúp giảm đáng kể nguy cơ hội chứng ống cổ tay. Đây là chấn thương nghề nghiệp khá phổ biến ở dân văn phòng.
Nhiệt độ và chất lượng không khí trong phòng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sự tỉnh táo lúc nửa đêm. Một số thiết bị cảm biến thông minh có thể cảnh báo khi phòng quá bí hoặc quá lạnh. Nhờ vậy bạn kịp bật điều hòa hay máy lọc không khí, thay vì cố làm việc trong tình trạng ngột ngạt.
Trước khi sắm thêm thiết bị cho góc làm việc đêm, bạn nên đọc qua bài về những sai lầm thường gặp khi mua thiết bị công nghệ cho công ty. Không ít người mua nhầm thiết bị có công suất quá lớn hoặc quá nhỏ so với nhu cầu, rồi phải tốn kém thêm.
Sao lưu dữ liệu tự động lên đám mây cũng là mẹo nhỏ nhưng đáng giá. Sau ca làm dài, ai cũng muốn tắt máy đi ngủ ngay. Nếu phải ngồi chờ đồng bộ thủ công, bạn chỉ thêm mệt khi đã kiệt sức. Hãy thiết lập tự động từ trước, để việc đó diễn ra trong lúc bạn nghỉ ngơi.
Chọn đúng công cụ cho ca làm đêm, đừng chạy theo phong trào
Chúng tôi thấy không ít người tải hàng loạt ứng dụng lọc ánh sáng, nhắc giờ và theo dõi giấc ngủ, rồi dùng chưa tới một tuần đã bỏ. Vấn đề không nằm ở việc thiếu công cụ. Vấn đề là chọn công cụ không khớp với nhịp làm việc thật của bản thân.
Một bạn thiết kế đồ họa trong nhóm từng thử cùng lúc ba ứng dụng quản lý thời gian. Kết quả là vừa rối vừa mất tập trung hơn trước. Nguyên tắc chúng tôi hay áp dụng khá đơn giản. Mỗi nhu cầu chỉ nên dùng một phần mềm chủ lực, và phần mềm đó cần đồng bộ được giữa điện thoại lẫn máy tính.
Nguyên tắc này cũng gần giống khi doanh nghiệp chọn đối tác công nghệ. Bạn có thể tham khảo thêm checklist kỹ thuật khi chọn đối tác công nghệ mà chúng tôi từng chia sẻ. Điều quan trọng là sự phù hợp lâu dài, không phải những tính năng hào nhoáng nhất thời.
Không công cụ nào tự động bảo vệ sức khỏe cho bạn nếu bạn không chủ động cấu hình đúng cách. Chúng tôi thường nhắc các bạn thực tập sinh mới vào nghề điều này. Hãy dành khoảng mười lăm phút mỗi tuần để rà lại thiết lập ánh sáng, giờ nghỉ và cảnh báo tư thế, vì cường độ công việc thay đổi theo từng giai đoạn.
- Kiểm tra giờ tự động bật Night Light hoặc f.lux còn khớp với lịch làm việc hiện tại không, vì giờ giấc có thể đã đổi.
- Xem lại danh sách ứng dụng bị chặn trong chế độ tập trung và bổ sung những ứng dụng gây xao nhãng gần đây.
Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về cách công nghệ được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, chúng tôi đã tổng hợp khá nhiều bài phân tích trong chuyên mục blog công nghệ. Nội dung trải từ chọn thiết bị văn phòng đến giải pháp tự động hóa cho doanh nghiệp nhỏ.
Vài lời sau cùng từ chúng tôi
Làm việc muộn đôi khi là lựa chọn, đôi khi là điều bắt buộc vì deadline dí sát nút. Dù lý do là gì, việc làm chủ các công cụ số quanh mình sẽ giúp bạn giảm thiệt hại cho sức khỏe mà vẫn hoàn thành công việc đúng hạn. Từ ánh sáng màn hình, phần mềm quản lý thời gian đến thiết bị ngoại vi, mỗi thay đổi nhỏ đều có tác dụng.
Chỉ cần vài phút chỉnh cài đặt tối nay, ca làm đêm tiếp theo của bạn sẽ nhẹ nhàng hơn hẳn. Đừng chờ đến khi cơ thể lên tiếng cảnh báo rồi mới bắt đầu thay đổi thói quen.